مراحل تولید کاشی و سرامیک

مراحل تولید کاشی و سرامیک

فرآیند تولید کاشی و سرامیک:

 

الف- آماده­ سازی مواد

 

 این بخش شامل آماده­ سازی مواد اولیه جهت تهیه بدنه کاشی می­باشد. مراحل مختلف این بخش با توجه به تکنولوژی بکار رفته جهت شکل دادن محصول تولیدی (تهیه بدنه) و همچنین با توجه به نوع محصول تولیدی متفاوت است.

 

بعد از تهیه مواد اولیه و توزین آنها طبق فرمولاسیون مورد نظر کارخانه جهت تهیه بدنه هر محصول، مواد اولیه سخت خردایش می­گردند. عمل خرد کردن سنگها (مواد اولیه) به وسیله انواع سنگ­شکنها و خردکننده­های فکی، غلطکی، چرخشی، چکشی و دوار انجام می­گیرد. در ادامه خردایش، مواد اولیه تبدیل به پودر (گرانول) می­‍­شود. تهیه پودر نیز خود به دو روش تر و خشک صورت می­گیرد. در روش خشک، مواد اولیه بعد از خردشدن، بصورت خشک در آسیاب­های گلوله­ای آسیاب شده و بصورت پودر در می­‍­آیند، اما در روش تر، مواد اولیه به همراه مقدار معینی آب و مواد روانساز بوسیله آسیابهای گلوله­ای بصورت دوغاب درآمده و دوغاب بعد از هموژن شدن، توسط خشک­کن­های پاششی به ذرات پودر تبدیل می­شود. در بعضی موارد خاص در صنعت تولید کاشی، از خمیر و یا اصطلاحاً از کیک­های پالایه (بوسیله روش اکستروژن) جهت تولید کاشی­های خاص استفاده می­شود.

 

برای سهولت عمل به هم زدن مواد در آسیاب­های گلوله­ای، موادی با نام روانساز به آن اضافه می­کنند که باعث جلوگیری از لخته شدن دوغاب و چسبیدن مواد به یکدیگر می­شود.

 

 

 

ب- شکل­دهی

 

پس از آماده­سازی مواد اولیه به صورت پودر به وسیله فشار پرس آن را تبدیل به بدنه کاشی می­نمایند که در اصطلاح به این عمل تهیه بیسکوییت می­گویند. در مواردی که مقدار آب موجود در پودر بدنه (گرانول) بیشتر از حدود 4 درصد باشد (حداکثر تا 9 درصد)، اصطلاح پرس نیمه خشک و یا مترادف آن اصطلاح پرس پودر را بکار می­‍­برند. در مواردی که مقدار آب موجود در پودر بدنه کمتر از 4 درصد باشد، از اصطلاح پرس خشک استفاده می‍­شود. روش پرس پودر در مجموع برای شکل­های نسبتاً ساده مورد استفاده قرار می­گیرد.

 

 

 

ج- پخت

 

این بخش شامل کلیه مراحل خشک کردن و پخت، اعم از پخت بدنه و پخت لعاب می­باشد. لازم به ذکر است که در مراحل مختلف این بخش، عملیات مونتاژ و پرداخت نیز انجام می­گیرد، در صنایع تولید کاشی، با توجه به نوع محصول تولیدی و نوع تکنولوژی بکار گرفته شده، فرآیند تک­پخت، دو پخت و سه­پخت مورد استفاده قرار می­گیرد. در ابتدا بدنه پخته شده و پس از لعاب زنی پخت دوم انجام می­گیرد. در صنعت کاشی به منظور ایجاد تنوع و زیبایی بیشتر، در برخی از تولیدات با ایجاد نقوش بر روی کاشی دیواری به صورت چاپ بر روی کاشی، برای سومین بار پخته می­شود.

 

تولید کاشی کف بصورت تک­پخت انجام می­شود. همچنین آخرین تکنولوژی در تولید کاشی دیواری نیز، فرآیند تک پخت است. در این فرآیند، با توجه به همگونی درجه حرارت لازم جهت پخت بدنه و لعاب کلیه مراحل پخت در یک مرحله صورت می­گیرد.

 

فرآیند تولید کاشی دیوار در ایران عموماً به صورت دو پخت انجام می­‍­شود. در این فرآیند به علت نیاز به حرارت بالا جهت پخت و نیاز لعاب به کار رفته در آن (موسوم به فریت) به درجه حرارت پائین، پخت بدنه و لعاب در دو مرحله و در کوره­های جداگانه با درجه حرارت­های مختلف انجام می­‍­شود.

 

لعاب، لایه شیشه­ای نازکی است که سطوح بدنه­های سرامیک را می­پوشاند. با توجه به خصوصیات مکانیکی و مقاومت شیمیایی مورد انتظار از قطعه تولیدی، بطور کلی دو نوع لعاب در ساخت این فرآورده­ها استفاده می­شود، لعاب­های خام و لعاب­های فریت­شده. در تولید کاشی کف به علت نیاز به مقاومت شیمیایی بالا از لعاب خام و در تولید کاشی دیواری که نیاز به لایه لعابی با مقاومت کمتر دارد، از لعاب پخته و یا اصطلاحاً فریت شده استفاده می‍شود.

د- درجه بندی و بسته­بندی

 

این مرحله شامل درجه­بندی فرآورده­های نهایی و بسته­بندی جهت عرضه به بازار است که به دو روش دستی و یا اتوماتیک می­تواند انجام گیرد( فصلنامه سرامیک و ساختمان ایران ، فروردین1391 ).